Ses Duvarını Aşan İlk İcat Hangisidir?

Kitap Kategori: 

Kırbaç

Kırbaç 7000 yıl önce Çin'de icat edildi, fakat kırbaç "şaklaması"nın, kırbacın sapına çarpan derinin sesi olmayıp, mini bir ses duvarı patlaması olduğunun anlaşılması ancak 1927'de yüksek-hızda fotoğrafçılığın icadıyla mümkün oldu.
Kırbaç şaklaması, kırbacın vurulması anında kendi etrafında katlanmasıyla oluşan halkadan kaynaklanır.
Bu halka kırbaç boyunca ilerler ve kırbaç uca doğru iyice inceldiğinden halka gittikçe hızlanarak başlangıçtakinin 10 katı hıza ulaşır. "Şaklama" halkanın saate 1194 km hıza ulaşarak ses duvarını aştığı anda gerçekleşir.

 

Sesteki Patlama

Bir savaş uçağının ses duvarını geçtiği an. Ses hızının üstünde bir süratle giriş yapıldığında şok dalgaları atmosferdeki su moleküllerinin üst üste yığılmasına neden oluyor. Havada yüksek nemin bulunduğu hallerdeyse bulutlarda karakteristik bir çember şekil meydana geliyor. Ses hızının ölçüldüğü birim Mach (Meç) olarak adlandırılıyor. Adını ses hızını defalarca ölçmeyi başaran fizikçi Ernst Mach'dan almıştır. 14 Ekim 1947'de Amerikalı test pilotu Chuck Yeager Bell X-1 adlı uçağıyla, 15.000 metre yüksekliğe çıkarak ses duvarını aşan ilk insan olmuştu. Yeager uçuş denemeleri sırasında herşeyden önce şok dalgaları ve onların neticesinde ortaya çıkan basıncın irtifa dümenine yaptığı etkiyle mücadele etmek zorunda kalmıştı. İrtifa sevk ve idaresi için tüm denge kanatlarını kullanma fikrini akıl ettiğinde ise öncü olmayı başardı.

Pilotluğunu Chuck Yeager'ın yaptığı Bell XI, 1947'de sesi duvarını aşan ilk uçaktı. Bu uçak, 1948'de 21.900 metre yükseklikte saatte 1540 km hıza ulaştı ve bu hâlâ tüm zamanların en hızlı dokuzuncu insanlı uçuşudur.

En hızlı insanlı uçuş rekoru hâlâ, 1967'de 31.200 metre yükseklikte saatte 6389 km hıza ulaşan X-15A'nındır.

Dünya üzerinde bir insanın en hızlı yolculuğu ise Apollo-10'un 1969'da atmosfere yeniden girişi sırasında gerçekleşti. Bu aracın hızı kayıtlara saatte 39.897 km olarak geçti.

Yeni yorum ekle

Merak Edilenler