Böceklerin İnsanlarla İlişkisi

-A A +A

Blog Kategori: 

Böceklerin İnsanlarla Olan İlişkileri

Dünya üzerinde yayılış alanları çok geniş olan böceklerin insanlarla olan ilişkileri, faydaları ve zararları nedeniyle insan tarihi kadar eskidir. Böceklerin çoğu bitki ile beslendiklerinden yaşam şekilleri bakımından zararlı olmaktadır. İnsan, hayvan ve bitkilere zararı inanılmayacak kadar çoktur. HOWARD' a göre "insanlar, ancak hastalık ve zararlılardan arta kalan mahsulü elde eder, fakat bunun bir kısmını da gene onlara kaptırır’’. Dünyadaki mahsulün 1/3'ü böcekler  tarafından yok edilmektedir. Genel olarak ürün kaybına sebep olan çeşitli faktörler (iklim, iç hastalıklar, bakteriler, parazit mantarlar, zararlı hayvanlar gibi) varsa da bunlar arasında en önemli olanı böceklerdir. Örneğin insanın yakından tanıdığı hamamböcekleri, yarım kanatlılar, güveler, karıncalar, termitler, bitler, çekirgeler, pireler, tahta kuruları, sinekler gibi toplam 10.000 tür, tam anlamıyla bir sorun halindedir. Mesela bir çekirge sürüsü 2 milyon bireyden oluşabilir ve ortalama ağırlığı 50.000 ton olabilir. Yine böceklerin çoğalma gücü oldukça fazladır. Bir çekirge günde 1.000, termit 15.000 yumurta bırakabilir.

Böceklerin Zararları:

  1. Bitkilerin muhtelif kısımlarının tamamen yenmesi veya bazı kısımlarının kemirilmesi,
  2. Bitki özsuyunun emilmesi ile bitki fizyolojisinin etkilenmesi, 
  3. Bu emme sırasında muhtelif hastalık nedenlerinin sağlamlara bulaştırılması, üzerinde faaliyet gösterdikleri bitkilerde çürümeye sebep olmaları,
  4. Ayrıca taşıdıkları hastalıklar nedeniyle insanlara da hastalık nakletmeleri ve milyonlarca insanın ölümüne sebep olmaları,
  5. Taşıdıkları parazitler nedeniyle et, süt, yumurta vs. maddelerin bozulması, sayılabilir.

Bunun yanısıra ürünlerinden ve faydalarından yararlandığımız böcekler de vardır:

Böceklerin Yararları:

  1. Bitkilerin 2/3' ü tozlaşma için böceklere ihtiyaç duyarlar. Döllenmede rol oynayan böcekler ki bu grubun başında arılardan Bombus ve bal arıları gelmektedir ve bu alanda temin ettikleri  fayda verdikleri balın 6-10 misli değerindedir.
  2. Zararlı böcekleri öldürmek suretiyle faydalı olan böcekler üretilerek biyolojik savaşta kullanılmaktadır.
  3. Toprağı delik deşik ederek havalanmasını ve gübrelenmesini temin edenler vardır.
  4. Hymenoptera takımı Apidae familyasından Apis mellifera türü bal üretiminde kullanılır. 
  5. İpek (Lepidoptera takımı Bombycidae familyasındaki Bombyx mori türünün kozalarından) üretimi sağlanır.
  6. Boya (Dactylopius coccus (Homoptera) ve Cynipidae (Hymenoptera) türlerinin gallerinden) ve Gomalak (Laccifer lacca’dan (Homoptera, Kerriidae) elde edilen mobilya cilasında kullanılan alkolde eriyen bir reçine) imalinde kullanılırlar.
  7. Bazı ilaçların eldesinde (Lytta versicatoria türünün (Coleoptera, Meloidae) salgısı olan Cantharidin maddesinden) kullanılırlar.
  8. Leş yiyici olarak faydalıdırlar. Bunu çevremizdeki sağlıksız ve pis maddeleri uzaklaştırarak yapabilirler. Odun-delici böcekler, termitler, marangoz karıncaları ve diğer odunla beslenen böcekler devrilmiş ağaç ve kütüklerin dönüşümünü ve ölü ağaçların devrilmesini hızlandırırlar. Cesetten beslenen Leş sinekleri, Leş kınkanatlıları ve deri kınkanatlıları (Dermestidae) leşin ortamdan uzaklaşmasında çok önemli katkı sağlarlar. Scarabaeidae (Coleoptera) familyasının bazı türleri dışkıları ortamdan uzaklaştırırlar.
  9. İstenmeyen bitkilerin yok edilmesinde faydalıdırlar. Böceklerin büyük çoğunluğu bitkiler üzerinden beslenir ancak çok az kısmı zararlı olarak ele alınır. Bazı zararlı otlar, kaktüsler ve istenmeyen yaprak döken bitkileri yok eden böcekler yararlıdır.
  10. Böcekler insanlar ve hayvanlar (balıklar, kuşlar ve memeliler) için besin olarak yararlı olabilirler.
  11.  Estetik olarak faydalı olabilirler. Sanatçılar, kuyumcular ve tasarımcılar böceklerin güzelliklerinden faydalanabilirler.

Kaynak: yunus.hacettepe.edu.tr/~sert/Entomoloji.htm

İlginizi Çekebilir: 

Ateş Böcekleri Nasıl Işık Yayar?

Kitap Kategori: 

Lampyridae ailesinde bulunan ve ışık yayan böceklere genel olarak ateşböceği adı verilir. Dişilerin hepsi, erkeklerinse büyük çoğunluğu ışık yayar. Bu tür böcekler nemli ortamları sevdiği için tropik ve ılıman bölgelerde, genellikle bataklık ya da su kenarları gibi yerlerde yaşarlar.

Böcekler ve Böcek Yumurtaları Videosu İndir

Uğur Böceği Yaprak Bitine Karşı

Özellikle sebze ve meyvelere zarar veren organizmaların başında gelen yaprak biti ile mücadele kapsamında halk arasında uğur böceği olarak da bilinen ‘gelin böceği’ üzerinde yapılan bilimsel çalışmalar olumlu sonuçlar veriyor.

Kelebekler Kaç Gün Yaşar?

Kitap Kategori: 

Kelebekler Ne Kadar Yaşar

Hep söyleriz "Kelebek kadar ömrü var", "Kelebeklerin ömrü 1 gündür" gibi... Peki gerçektende kelebeklerin yaşam süresi 1 gün müdür?

Tırtıldan Kelebeğe

Tırtıldan Kelebeğe

Deney/Etkinlik Dersi: 

Deney/Etkinlik Sınıfı: 

Deneyin/Etkinliğin Yapılışı: 

Fındık ve cevizi önceden kapalı bir kutuya koyun ve sıcak bir yerde bekletin. İki ay sonra tırtıllar ortaya çıktığı zaman deneyinize başlayın veya doğada yaşayan tırtıllar bulun.

Yeni yorum ekle

Detaylı İçerik Arama

Herhangi bir filtre seçin ve sonuçları görmek için Uygula'ya tıklayın.

Zircon - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.