Bölüm 3: Karışımlar

-A A +A

Kitap Kategori: 

Karışımlar

Maddeler saf maddeler ve karışımlar olmak üzere iki gruba ayrılır. Saf maddeler elementler ve bileşiklerdir. Karışımlar ise birden fazla element veya bileşiğin kimyasal özellikleri değişmeden fiziksel yöntemlerle bir araya gelmesi sonucu oluşur. Karışımlar homojen ve heterojen karışım (adi karışım) olmak üzere ikiye ayrılır.

Homojen Karışım

Homojen karışımlar, bileşenlerinin karışımın her yerinde aynı oranda bulunduğu ve aynı özelliği gösterdiği tek bir madde gibi görünen karışımlardır. Bu karışımlara çözelti de denir. Tuzlu su, şekerli su ve parfüm homojen karışımlara örnek olarak gösterilebilir.

Heterojen Karışım

Heterojen karışımlar ise bileşenlerinin karışımın her tarafında aynı oranda bulunmadığı ve aynı özelliği göstermediği karışımlardır. Ayran, su - kum karışımı, su - zeytinyağı karışımı heterojen karışımlara örnek olarak gösterilebilir.

Homojen ve Heterojen Karışımlar

Homojen ve Heterojen Karışımlar

Çözeltiler

Bir maddenin başka bir madde içinde gözle görülemeyecek kadar küçük tanecikler hâlinde dağılarak homojen bir karışım oluşturmasına çözünme denir. Tanecikler hâlinde dağılan maddeye çözünen, miktarca daha fazla olan maddeye ise çözücü denir. Çözeltideki bileşenler farklı fiziksel hâllerde bulunuyorsa çözelti ile aynı fiziksel hâldeki madde çözücüdür. Örneğin tuzlu su çözeltisinde katı hâlde olan tuz çözünen, sıvı hâlde bulunan su ise çözücüdür. Tuzlu su ve şekerli su katı-sıvı çözeltilerine, parfüm ve kolonya sıvı-sıvı çözeltilerine, gazoz ve soda gaz-sıvı çözeltilerine örnek olarak verilebilir. Ancak suyun bulunduğu çözeltilerde su herzaman için çözücü olarak ifade edilmektedir.

Çözeltide Çözücü ve Çözünen

Çözeltide Çözücü ve Çözünen

Çözünme Hızına Etki Eden Faktörler

Sıcaklık ve tanecik boyutunun değişmesi çözünme hızını etkiler. Sıcaklık arttıkça taneciklerin hızı artar. Çözünen tanecikleri ile çözücü tanecikleri birbirleri içinde daha hızlı dağılır ve çözünme hızı artar. Çözünenin tanecik boyutu küçüldüğünde ise temas yüzeyi artar.

Çözünen tanecikleri ile çözücü tanecikleri daha kolay etkileşime girer ve birbirleri içinde daha hızlı dağılır. Bu nedenle çözünme hızı artar. Ayrıca karışımın bir karıştırıcı yardımı ile karıştırılması çözünme hızını arttırır.

Çözünme Hızına Etki Eden Faktörler

Derişik ve Seyreltik Çözeltiler

Eşit hacimde çözücü içerisine farklı miktarlarda çözünen eklenerek hazırlanan iki çözeltiden içerisinde az miktarda çözünen bulunan çözeltiye seyreltik çözelti, içerisinde daha çok miktarda çözünen bulunan çözeltiye ise derişik çözelti denir. Seyreltik ve derişik çözelti kavramları çözeltileri birbirleri ile karşılaştırmak için kullanılan kavramlardır ve karşılaştırılan çözeltilerin içerdiği çözünen ve çözücü miktarlarına göre farklılaşabilir. Bir çözeltiyi derişik hâle getirebilmek için içerisindeki çözünen madde miktarı arttırılmalı ya da çözücü miktarı azaltılmalıdır. Bir çözeltiyi seyreltik hâle getirmek için çözücü miktarı arttırılmalı veya çözünen miktarı azaltılmalıdır.

Elektrolit ve Elektrolit Olmayan Çözeltiler

Bir çözeltinin elektrik akımını iletebilmesi için çözelti içerisindeki taneciklerin bu akımı iletebilecek özellikte olması gereklidir. İyonlar yüklü tanecikler oldukları için elektrik akımını iyi iletir. Bu nedenle çözelti içerisinde iyonlarına ayrılarak çözünmüş tanecik bulunan çözeltiler elektrik akımını iletir ve bu çözeltilere elektrolit çözelti denir. Tuzlu su, limonlu su elektrolit çözeltilere örnek olarak verilebilir. Çözelti içerisinde moleküllerine ayrılarak çözünmüş tanecik bulunan çözeltiler ise elektrik akımını iletmez ve bu çözeltilere elektrolit olmayan çözelti denir. Şekerli su, alkollü su elektrolit olmayan çözeltilere örnek olarak verilebilir.

Saf su elektrik akımını iletmez ve yağmur suyu da saf suya en yakın sudur. Ancak toprakta bulunan iyonik yapılı maddelerin yağmur suyu içinde çözünmesi sonucu elektrolit çözelti oluşur. Bu sebeple yağmurlu havalarda elektrik direklerine veya elektrik tellerinin temas ettiği ıslak toprağa yaklaşmamalıyız.


Kaynak: EBA

Benzer İçerik

Yeni yorum ekle

Detaylı İçerik Arama

Herhangi bir filtre seçin ve sonuçları görmek için Uygula'ya tıklayın.

Zircon - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.